Opel Crossland araçlarda vuruntu sensörü arızası yaygın görülebildiği için bu konuda bilgi vermek istedim. Bu araçlar henüz en fazla birkaç senelik araçlar olduğu için vuruntu sensörlerinin bu kadar çabuk arızalanması araç sahiplerinde hoşnutsuzluk yaratmaktadır.
Öte yandan araçta vuruntu sensörü arıza belirtileri görüldüğünde asıl sorun vuruntu sensöründe olmayabilir motorun çalışmasında bir sorun olabilir. İşte bu ikinci ihtimal daha büyük bir sorundur.
Çünkü eğer motor sorunlu çalışıyorsa ve bundan dolayı vuruntu sensörü alarm veriyorsa bu kadar az kilometrede motorun SOS vermesi önemli bir sorun olduğu gibi sorunun teşhisi de zor olmaktadır.
Vuruntu sensörü nedir ne işe yarar ?
Vuruntu sensörü motordan gelen ses ve titreşimleri ölçüp motor kontrol ünitesine (ECU) ileten bir sensördür.
Çok eski model araçlarda insanlar aracının motorunun sorunlu çalışıp çalışmadığını motordan gelen seslerden veya aracın sorunlu davranışlarından anlamaya çalışırlardır.

Yeni nesil araçlarda ise artık böyle bir şeye gerek yok, yani araçta bir sorun olduğunu anlamanız için hassas bir kulağa sahip olmanıza gerek yok, motorun seslerini dinleme işini vuruntu sensörü denilen basit bir parça yerine getirmektedir.
Motorun belli bir çalışma sesi ve titreşim seviyesi vardır. Eğer motorun çalışmasında bir düzensizlik olduğunda çıkardığı ses ve titreşimler de farklılaşacak ve vuruntu sensörü bunu fark edip ECU’ya iletecektir.
Vuruntu sensörü, yakıt verimliliğinin artırılması, ateşleme zamanlamasının düzgün olup olmadığının anlaşılması, motor arızalarının erken tespiti gibi konular açısından faydaları olan bir sensördür.
Vuruntu sensörü nasıl çalışır ?
Vuruntu sensörü motor bloğunun dış tarafında monte edilmiş ve motor gövdesinden gelen titreşim seslerini dinleyen bir piezoelektrik sensördür. Bu sensör motor vuruntusundan kaynaklı yüksek frekanslı sesleri elektrik sinyaline dönüştürür ve ECU’ya gönderir.
ECU bu sinyalleri değerlendirerek silindirlerin çalışmasını vuruntu yapmayacak şekilde ayarlar. Bu ayarlama işlemi için ECU gaz kelebeği konum sensörü, MAF, Oksijen sensörü ve diğer sensörlerden de yardım alır.
Eğer vuruntu sensöründen ECU’ya giden sinyal verileri aşırı anormalse veya sinyal gelmiyorsa arıza kodu üretir.
Aşağıda vuruntu sensörü arıza yaptığında ECU’nun ürettiği arıza kodları yer almaktadır.

Vuruntu sensörü neden bozulur ?
Diğer parçalar gibi vuruntu sensörünün de bir ömrü bulunmakta ve zamana bağlı mekanik hasar, korozyon nedeniyle vuruntu sensörü arızalanabilmektedir.
Eğer ömür beklentisi dolmadan önce vuruntu sensörü bozulmuş ise;
- Kısa devre,
- Kablosunun yıpranması,
- Korozyon,
- Montaj hatası,
Gibi sebeplerle vuruntu sensörü arıza yapabilmektedir.
Vuruntu sensörü arızalı olursa ne olur?
Vuruntu sensörü arızalı olursa motor arıza lambası yanar. Opel Crossland araçlarda ayrıca motor arızası aracı tamir ettiriniz mesajı gelir.
Vuruntu sensörü arızalıysa ECU bu sensörden yararlanamayacağı için yakıt verimliliği düşecektir.
Ayrıca motor arıza lambası da yandığı için araç kendini koruma amaçlı olarak korumu moduna girebilir. Bu durumda performans azalması yaşanır, aracın gücü düşer.
Vuruntu sensörü arızalıysa ECU bununla ilgili bir arıza kodu üretir. Arıza tarama cihazı ile bu arıza kodu görüntülenebilir.
Vuruntu sensörü tamir edilir mi?
Vuruntu sensörü eğer bozulduysa tamir edilebilecek bir parça değildir, değiştirilmelidir. Fakat ECU’dan vuruntu sensörü ile alakalı bir arıza kodu görüntülendiği zaman bunun sadece sebebi vuruntu sensörünün arızalanması değildir.
Vuruntu sensörü yerinden oynamış olabilir, kablosu yerinden çıkmış olabilir, elektrik kablosu aşınmış olabilir, elektriksel bir sorun nedeniyle çalışmıyor olabilir veya kirlenmiş olabilir.
Dolayısıyla vuruntu sensörünü değiştirmeden önce diğer arıza faktörlerini de gözden geçirmek gerekmektedir.
Vuruntu sensörü nasıl ölçülür ?
Vuruntu sensörünün arızalı olup olmadığını anlamak için ölçüm yapmak gerekir. Bu konuda iki ayrı test veya ölçüm vardır.
- Birincisi, belki vuruntu sensörü aslında sağlamdır ama devresinde veya kablolarında sorun olabilir.
- İkincisi, vuruntu sensörünün çalışmasında bir sorun olabilir.
Bu ikisinin de ölçülmesi gerekir.
Vuruntu sensörü devresini kontrol etmek için;
Vuruntu sensörü fişi ile çekilmiş durumdaki kontrol ünitesi fişinin arasına ohmmetreyi bağlayın. Nominal değer: <1 Ohm (kontrol ünitesinin pin ataması için devre şeması gereklidir).
Kablo demeti fişindeki ilgili pini, ohmmetre ve çekilmiş durumdaki kontrol ünitesi fişi ile birlikte topraklamaya karşı kontrol edin. Nominal değer: en az 30 MOhm.
Vuruntu sensörünün çalışma performansını kontrol etmek için;
Vuruntu sensörüne bir osiloskop aleti bağlayın ve motoru rölantide çalıştırarak çalıştırın.
Vuruntu sensörünün ürettiği sinyal dalga formunu kaydetmek için osiloskopu kullanın. Vuruntu sensörünüz arızalıysa dalga formu bir vuruntu sinyali görüntülemeyi başaramayacaktır.
Vuruntu sensörü arızalıyken aracı kullanabilir miyim ?
Aracı bu şekilde de kullanabilirsiniz ama zaman geçtikçe katalitik konvertör, pistonlar ve valfler hasar görmeye başlayacaktır.
Bu nedenle vuruntu sensörü arızasını vakit kaybetmeden tamir ettiriniz.
Vuruntu sensörü iptali mümkün mü ?
Bazıları vuruntu sensörü arızasını gideremediği için ECU yazılımından vuruntu sensörünü silip iptal ettirmeyi düşünmektedirler.
Bu parça luzümsuz bir parça değildir. İptal edilmesi kesinlikle tavsiye edilmez.
Ayrıca vuruntu sensörü iptalini yaptırabileceğiniz birilerini bulmanız da zordur.
Dolayısıyla vuruntu sensörü arızasının çözüm seçeneklerinden biri bunun iptal edilmesi değildir.
Vuruntu sensörü temizliği mümkün mü ?
Vuruntu sensörünün bağlantı noktalarında zamanla kir birikebilir ama temizlik adına yapılabilecek bir şey yoktur. Yani vuruntu sensörü arızası temizlik yapılarak giderilecek bir şey değildir.
Opel Crossland vuruntu sensörü arızası çözümü
Araçta vuruntu sensörü arızası olabileceği, motor arıza lambasının yanmasından ve bunun üzerine arıza taraması yapıldığında ECU’nun ürettiği vuruntu sensörü ile alakalı arıza kodlarından tahmin edebilirsiniz.
Aşağıdaki arıza kodları görüntülendiğinde iki ihtimali değerlendirmek gerekir:

Birincisi vuruntu sensörü ile alakalı bir sorun olabilir,
İkinci ihtimal araçtaki bir motor arızası nedeniyle vuruntu sensörü alarm veriyor olabilir,
Önce ilk ihtimal değerlendirilir:
Bu kapsamda vuruntu sensörü, kabloları kontrol edilir. Korozyon var mı, acaba yerinden mi oynamış buna bakılır.
Eğer görünüşte bir sorun yoksa vuruntu sensörü ve devreleri, kablolarının direnci ölçülür. Bu ölçümler sonucunda tespit edilen arızaya göre çözüm üretilir.
Eğer vuruntu sensörü bozuksa bunun çözümü değiştirmektir. Kablolarında veya devrelerinde bir arıza varsa ona göre bir çözüm üretilir.
Eğer vuruntu sensörü ile alakalı bir sorun tespit edilemediyse vuruntu sensörü ile alakalı arıza kodlarının motor arızası kaynaklı olabileceği düşünülür.
Bu durumda arızanın tam olarak neyden kaynaklanabileceği konusunda gösterge panelindeki arıza işaretleri ve ECU’daki arıza kodları bizlere bir fikir verecektir.

